BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Tiểu Luận NGUYÊN CẨN



 

BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG


      
                 Chuyện không của riêng ai  

                                     NGUYÊN CẨN



          

           Nhìn ra thế giới    

            Bạo lực học đường (BLHĐ) là chủ đề rộng lớn mà nhiều nước trên thế giới đang nghiên cứu để ngăn chặn. Những tai nạn kinh hoàng ở Colorado hay Santee khiến cả nước Mỹ rung chuyển và lo lắng. Nhưng Mỹ vẫn chưa phải là nước có tỷ lệ bạo lực cao nhất trên thế giới. Thống kê cho thấy tỷ lệ học sinh là nạn nhân của BLHĐ ít nhất một trong trong tháng thấp nhất là ở những nước Đan Mạch Singapore Thụy Sĩ (khoảng trên dưới 10%) và cao nhất là Phillippines Roumania và Hungary (từ 70 - 80%). Thống kê này chưa bao gồm những nước như Guatemala hay Ethiopia nơi mà BLHĐ đang được ghi nhận tăng lên đáng kể; và cả Việt Nam nơi mà chúng ta sẽ bàn đến sau đây. Người ta ghi nhận chỉ có 15% học sinh Singapore báo cáo rằng bạn của họ từng là nạn nhân của BLHĐ trong khi ở Hungary là 80%. Ở Mỹ khoảng 30% học sinh lớp 7 và 8 báo cáo bạn bè chúng từng bị đánh ở trường học. Điều này khiến nước Mỹ đứng dưới mức trung bình thế giới (Theo David Baker và Gerald Letendre - Khác biệt quốc gia - Đồng dạng toàn cầu 2010).

Nhìn lại Việt Nam

Như vậy BLHĐ xảy ra ở mọi nơi và thời nào cũng có thể có. Nhưng tại sao ở Việt Nam gần đây người ta lại nêu lên như một sự kiện đáng báo động hàng đầu trong xã hội ? Chúng ta có thể đọc nghe thấy hàng loạt các vụ việc dù chưa được thống kê cụ thể vì cho đến nay mới chỉ có 2 trên tổng số 63 Sở Giáo dục các tỉnh gửi báo cáo về BLHĐ cho Bộ. Điều này cũng nói lên một thực trạng đáng buồn là không hiểu vì sao người ta không thống kê được: không dám không muốn hay không biết ? Chúng ta có thể thấy ngay là BLHĐ ở Việt Nam ngày càng manh động và diễn biến theo chiều hướng rất xấu. Cụ thể là những cái chết thương tâm ngày một nhiều chỉ vì những duyên cớ không đâu. Nếu tính tỷ lệ học sinh bị sát hại có lẽ chúng ta thuộc nhóm cao nhất. Còn về có sự tham gia của nữ sinh chúng ta chắc là số một. Nhưng còn chuyện đáng buồn hơn còn là ở thái độ vô cảm. Trong một thống kê không đầy đủ ở một trường Trung học tại Hà Nội có đền gần 70% học sinh cho rằng nếu thấy bạo lực xảy ra các em cũng sẽ không can thiệp hay không dám can thiệp kể cả báo cho ban giám hiệu. Cũng có tới 83% học sinh cho biết đã chứng kiến BLHĐ trong lớp hoặc trong trường.

Nguyên nhân và giải pháp.

Các nhà phân tích trên thế giới đã đưa ra 3 quan điểm lý thuyết chính : (1) Lý thuyết căng thẳng ; (2) Lý thuyết xếp loại; và (3) Lý thuyết kiểm soát. Lý thuyết căng thẳng cho rằng trường học có thể tạo ra căng thẳng cho học sinh làm gia tăng hành vi phạm tội. Cohen (1995) đặc biệt nhấn mạnh rằng học sinh xuất thân từ tầng lớp xã hội thấp kém có thể cảm thấy thất vọng ở trường học và phản ứng bằng sự phá rối bỏ học hoặc hình thành "văn hóa phạm tội". (cohen- A Delinquen Boys) Lý thuyết xếp loại cho rằng "Việc theo dõi quá trình học tập làm tổn thương học sinh đạt kết quả thấp và làm tăng khả năng phạm pháp" (Polk and Pink - Schoolpressure toward deviance: Across - cultural comparison). Lý thuyết kiểm soát khẳng định rằng sức mạnh của mối ràng buộc giữa học sinh trường học và giáo viên là một rào cản quan trọng cho việc phạm pháp ;nghĩa là những học sinh không thích trường học hoặc giáo viên thì có xu hướng phạm pháp hơn những học sinh gắn bó với giáo viên và nhà trường (Hirschi- Causes of delinquency).

BLHĐ là vấn đề mang tính quốc tế nhưng ở từng quốc gia có những mức độ khác nhau. Yếu tố kinh tế (mức độ đói nghèo trong cộng đồng) sự thờ ơ của xã hội hay chính quyền ở từng nơi từng lúc cũng được đưa ra như những yếu tố làm tăng sự nghiêm trọng của tình trạng này.

Về nguyên nhân người ta đưa ra nhiều nhận định khác nhau. Có người khẳng định: Nhà trường phải chịu trách nhiệm chính vì gia đình đã giao phó các em để nhà trường uốn nắn dạy dỗ từ kiến thức đến đạo đức. Một số người khác lại cho rằng gia đình mới là nơi mà nhân cách các em được hình thành vì nhà trường không thể nào hàn gắn được sự đổ vỡ trong tâm hồn  các em khi gia đình thiếu quan tâm hay khi cha mẹ ly dị hoặc mưu sinh bất chính ...

Nếu chúng ta không nhìn ra nguyên nhân để ngăn chặn và giảm thiểu những yếu tố gây nên BLHĐ chúng ta sẽ không bao giờ đảm bảo an toàn cho con em mình dù nhà trường có bao nhiêu hợp đồng với công an địa phương hay dân phòng khu phố đi nữa !

Còn về giải pháp ?

Để giải quyết BLHĐ người ta nhận xét rằng nhà trường và các cấp quản lý địa phương đã xử lý nửa với như ý kiến của một vài "cư dân mạng"::
          "Nhưng nhà trường và các cơ quan chức năng đã xử lý như thế nào ? Xin thưa là từ dung túng này đến dung túng khác từ qua loa chiếu lệ này đến qua loa chiếu lệ khác. Học sinh đánh đập dã man bạn mình mà chỉ bị đuổi heo treo". Mà đuổi học treo là gì? Tức là vẫn học bình thường vẫn có cơ hội tiếp tục đánh đập bạn bè thậm chí uy hiếp đến tính mạng bạn bè một cách rất bình thường ... từ khi kết quả xử lý vụ nữ sinh bị đánh hội đồng ở Hà Nội được đưa ra chưa đầy một tháng rất nhiều vụ tương tự tái diễn lộng hành với cường độ ngày càng tăng và mức độ ngày càng nguy hiểm" (Trần Oanh) hoặc : "Hình thức xử phạt của nhà trường chỉ có kiểm điểm cảnh cáo hạ điểm hạnh kiểm và cuối cùng là đuổi học. Các hình thức kỷ luật này vốn "xưa như trái đất" em nào đến trường cũng biết nhưng các em vẫn vi phạm vậy là biện pháp xử phạt này không còn hiệu nghiệm nữa cần có biện pháp bổ sung. "... không thể bắt "bỏ tù" chỉ có giao về gia đình và nhà trường xử lý vậy cuối cùng mèo lại hoàn mèo" (Đinh Thanh Vân).

Thật ra đây không còn là chuyện của riêng ai. Chúng ta phải trở lại với tam giác: Gia đình - Học đường - Xã hội để tìm lại nguyên nhân thay vì tranh cãi như đã diễn ra trong những cuộc hội thảo không kết quả. Nguyên nhân của mọi nguyên nhân là chúng ta đã để cho mầm Ác bám rễ quá lâu trong cuộc sống phát triển thành ung nhọt trong tâm hồn để lại những di căn khó chữa. Tuổi trẻ vào đời thiếu những tấm gương nhân ái trong gia đình để nương tựa để tin tưởng trong xã hội. Có thể sự thiếu tu dưỡng của người lớn cha mẹ thầy cô các nhà quản lý tạo những phản cảm ngấm ngầm trong lòng các em khiến các em nghĩ về cuộc đời như một võ đài phải ăn miếng trả miếng giành lấy phần hơn. Từ nhà ga bến tàu vìa hè đường phố chỗ nào cũng chen lấn chụp giật rồi đứa bé khi đi học phải chạy trường chạy lớp lớn lên đi làm thì từ chạy chức chạy đua bình bầu trong tổ đến chia phần giành địa vị trong cơ quan... Sự tranh đoạt hữu hình hoặc vô hình diễn ra đều khắp. Phật từngdạy rằng "Kẻ thù của toàn thế giới là lòng tham nó dưa đến cái xấu ác cho chúng sinh. Lòng tham này khi bị ngăn trở bởi những nguyên nhân nào đó sẽ trở thành sự phẫn nộ". Để rồi với những hình ảnh thiếu gương mẫu của người lớn thêm vào những giá trị xã hội bị đảo lộn xuất phát từ ham muốn tầm thường nhất như tự khẳngđịnh "cái tôi" của mình các em hình thành phe nhóm bè đảng thanh toán bất kỳ ai "chơi trội" hay "chảnh" triệt hạ những ai không theo ý mình. Dần dà tâm thức  các em bị thống trị bởi tình yêu ích kỷ dành cho bản thân. Con người bị sự vị kỷ len lỏi làm bại hoại trái tim thiết lập rào cản đến tình yêu thương thực sự dành cho người khác.

"Vì người không thanh tịnh chỉ nghĩ đến mối lợi riêng

Họ chỉ đi một mình giống như cái sừng của con tê giác"

 (Tương Ưng Bộ kinh).

Nếu như xã hội không có những hình ảnh những con người sống vì mọi người ấy thì gia đình và nhà trường phải có. Đó có thể là thầy cô tận tụy hy sinh không thiên vị học sinh là cha mẹ luôn vị tha giàu từ tâm. Song song những biện pháp cảm hóa tích cực từ khuyên nhủ tư vấn cho đến những hình thức cứng rắn hơn như gởi những em quá ngỗ nghịch đến các "trung tâm cải huấn" vì không thể để lây nhiễm từng mầm bệnh khó trị hoặc bất trị trong nhà trường. Nhà trường không biệt lập nhưng phải giữ vai trò độc lập không thể bị một thế lực hay uy quyền nào can thiệp vào những quyết định hay biện pháp giáo dục con trẻ để các em không "dựa hơi" cha mẹ hống hách ngang ngược với thầy cô bè bạn.

Giáo dục gia đình theo như Phật dạy : "Ngăn chặn con làm điều ác khuyến khích con làm điều thiện dạy nghề nghiệp cho con...". Con trẻ biết yêu thương và tôn kính là học từ nơi cha mẹ ông bà anh chị. Đó là nền tảng để các em trở thành học sinh ngoan trong nhà trường nơi vun trồng kiến thức và giúp các em phát triển hoàn thiện nhân cách khi vào đời. Sau cùng là xã hội một trường học rộng lớn nhất bao gồm nhiều cá nhân và các mối quan hệ đa dạng phức tạp nhất. ở đó các em sẽ trưởng thành và trở nên những công dân có trách nhiệm.

Nếu BLHĐ không thể ngăn chặn được thì xã hội sẽ đầy rẫy những kẻ vi phạm pháp luật hung bạo thô lỗ và cái Ác sẽ tiếp tục sinh sôi. Chừng đó một đất nước hòa bình an lạc một xã hội công bằng dân chủ văn minh sẽ chỉ là một mục tiêu xa vời mà thôi.

NGUYÊN CẨN
( vanhoaphatgiao)

Mang Viên Long

Chào Bạn Truong Song Linh!

Chào Truong Song Linh! Đúng như Bạn nghĩ/ có lẽ-đa số học sinh không mấy " quan tâm" tới chuyện của họ?( Đa số thôi/ không phải tất cả!). Tuy vậy-không vì thế mà chúng ta đành im lặng/ bỏ qua? Tôi lại nghĩ " thà thắp một ngọn nến nhỏ/ hơn là ngồi mà nguyền rủa bóng đên" Bạn ạ! Cám ơn TSN ghé thăm nhé? Chúc an vui! MVL

truong song linh

bai viet rat co y nghia!toi nghi no se tac dong den nguoi xem
va tat nhien cung chi la nhung nguoi biet hieu chuyen vi nhung hoc sinh ca biet se khong bao gio de tam den nhung van de nhu the nay

Mang Viên Long

Thăm Anh Nguyên Cẩn!

Thăm Anh! Lâu nay tôi không có dịp vào Saigon/ nên không thể đến thăm Anh-dù lòng rất tha thiết! Tôi vẫn đọc Anh thường! Những vấn để Anh quan tâm/ tôi cũng rất bức xuc! Nhưng/ có làm gì được đâu? Chỉ gắng sống thiện lành -làm chút việc mọn trên trang giấy mà thôi! Cám ưn nhã ý của Anh. Đ/c của tôi: 134 Ngô Gia Tự-Thị trấn Bình Định-An Nhơn/ Bình Định. Chúc Anh & Gia đình an vui!MVL

nguyencan

Ban Vien Long than qui

Tinh co mo mang ra doc duoc it dong cua ban viet ve minh. Qui hoa lam ! Thoi thi nha gioa ngay xua bay gio chi con biet " phu the giao mot vai cau thanh nghi"
Anh cho dia chi de minh gui tang nah tap tho moi in.

Chuc anh luon vui khoe
Nguyen Can

Mang Viên Long

Thăm Minh Nguệt!

Thăm Minh Nguyệt! Nguyên Cẩn là pháp danh của Ông Pham Văn Nga-nguyên là giáo sư/ nhà văn-hiện là nhà doanh nghiệp tại Tp HCM. Ông chuyên viết các bài nhiên cứu/ tiẻu luận về các vấn đề xã hội/ giáo dục/Phật pháp! Đôi khi Ông cũng có ...làm thơ-Ông cộng tác thường xuyên trên các tuần báo/ tạp chí Phật Giáo! Chú thấy vấn đề nêu ra là rất cấp thiết/ nên chia sẻ cùng Bạn đọc! Cám ơn Cháu đã đồng tình/lại cám ơn về " Hồ nước đẹp nhất thế giới" Cháu tặng đúng vào dịp mùa Hạ nắng nóng! Chú sẽ tha hồ dầm mình vào mỗi sáng! Chúc Cháu an vui! MVL

Minh Nguyet

Con sang thăm chú!Đọc bài viết về bạo lực học đường thật có ý nghĩa. Đúng là bạo lực học đường ngày nay thật phức tạp và có nhiều nguyên nhân.Hi vọng vấn đề này được quan tâm nhiều hơn. Con chúc chú an vui. Trời nóng quá chắc là 38 độ rồi. Hồ nước này sẽ làm mát bớt sự oi nồng.
http://www.mangdulich.com/vietnam-tourism/2009/uploads/spaw2/images/nhung-ho-nuoc-dep-nhat-the-gioi-01.jpg